انواع امتياز « 1 » كثرت به معناى تعدد است و تعدد ، فرع بر تغاير مىباشد ؛ بدين معنا كه اگر دو چيز در تمام جهات عين يكديگر باشند و هيچ مغايرتى ميان آنها وجود نداشته باشد ، آنها دو چيز نخواهند بود ، بلكه يك چيز مىباشند و در نتيجه ، تعدد و كثرتى در آن‌جا نخواهد بود . از طرفى ، مغايرت ميان دو چيز به واسطهء امتيازى كه بين آن دو وجود دارد ، تحقق مىيابد . « الف » و « ب » وقتى دو چيز مغاير باهم‌اند كه هردو و يا لااقل يكى از آن دو ، چيزى داشته باشد كه ديگرى فاقد آن باشد . و آن چيز همان « ما به الامتياز » « 2 » ( عامل تمايز و جدايى ) ميان آنهاست . در صورت اول ، ميز دو جانبه و در صورت دوم ، يك جانبه مىباشد . امتياز دو چيز از يكديگر چهارگونه مىتواند باشد : 1 . امتياز به تمام ذات ، و آن در جايى است كه دو چيز كاملا از يكديگر جدا بوده و هيچ امر مشتركى ميان آنها وجود نداشته باشد ، مانند امتياز جوهر از عرض ، و امتياز هريك از مقولات عرضى از يكديگر . مثلا امتياز كميت از كيفيت به تمام ذات است ، زيرا هيچ وجه اشتراكى ميان آن دو وجود ندارد . 2 . امتياز به جزء ذات ، و آن در جايى است كه دو چيز در جزيى از ذات باهم مشترك بوده و در جزء ديگر باهم اختلاف داشته باشند ، مانند امتياز انسان از اسب كه از طرفى ، در حيوانيت - كه جنس آن دو را تشكيل مىدهد - مشترك‌اند ولى هر كدام ، فصل خاصى دارد كه آن را از ديگر حيوانات جدا مىسازد . اين نوع امتياز ميان ذوات مركب كه داراى جنس مشتركى هستند ، تحقق مىيابد . 3 . امتياز به اعراض خارج از ذات ، و آن در جايى است كه نوع واحد ، افراد متعدّد داشته باشد ، مانند انسان . همهء افراد گوناگون انسان داراى يك حقيقت و ذات هستند و از اين جهت ، امتيازى از هم ندارند . امتياز آنها تنها در اعراض خارج از ذات

--> ( 1 ) . بحث از انواع امتياز ( تميز ) در فصل هشتم از بخش پنجم به نحو مبسوطترى مطرح خواهد شد . ( 2 ) . « ما به الامتياز » يعنى آنچه بواسطهء آن ، دو يا چند چيز از يكديگر متمايز و جدا مىشوند .